Sinds september 2023 dooft Fluvius van zondagavond tot en met vrijdagmorgen tussen middernacht en 5 uur de openbare verlichting op de meeste plaatsen in Haacht. De gemeenteraad keurde deze beslissing unaniem goed. Deze maatregel is dan ook niet alleen goed voor de financiën van de gemeente, we dragen er ook extra zorg mee voor het milieu. Door deze aanpassing kunnen we tot 37 procent besparen op het gemeentelijk energieverbruik op openbare verlichting.
In de nachten van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag blijft de verlichting ’s nachts wel branden op de grote verbindingswegen. Op landelijke wegen doven de lichten wel in weekendnachten. Ga je in de week ’s nachts de gemeente uit, dan zal je merken dat ook verschillende buurgemeenten voor energieloze nachten kozen. Ook in Kampenhout, Steenokkerzeel, Putte, Heist-op-den-Berg, Tremelo en Rotselaar zijn de lichten ’s nachts gedoofd.
Omschakeling naar LED-verlichting
Het lokale bestuur zet bovendien sinds 2017 volop in op het verledden van de openbare verlichting. In 2028 willen we alles omgebouwd hebben naar ultrazuinige ledverlichting. Het percentage verledding ligt momenteel op 58% (januari 2026).
De grafiek hieronder toont de evolutie van het elektriciteitsverbruik voor openbare verlichting in Haacht sinds 2022. Algemeen zien we een daling (maandelijkse fluctuaties zijn afhankelijk van het uur waarop de zon ondergaat). (Bron: Fluvius)
's Nachts op pad? Zorg dat je zichtbaar bent!
Voor deze aanpassing gebeurt, worden er in samenspraak met de veiligheidsdiensten en op de plaatsen waar het nodig blijkt, bijkomende reflecterende wegmarkeringen geschilderd worden voor een betere zichtbaarheid in het donker. Moet je als fietser of voetganger ’s nachts op pad? Zorg dat je goed zichtbaar bent met lichtjes en fluorescerende kledij. Ga je in het donker wandelen met je huisdier? Zorg dan ook dat het dier goed zichtbaar is. Voor wie met de auto rijdt: pas je snelheid aan.
Minimale impact op veiligheid en criminaliteit
Het doven van de openbare verlichting is een doordachte beslissing. De provincie onderzocht de impact ervan op de veiligheid, onder meer via een bevraging van politiediensten in gemeentes waar de verlichting ’s nachts gedoofd werd. Op basis van de statistieken is er een minimale impact op criminaliteit en verkeersongevallen: de overgrote meerderheid van de bevraagde politiezones stelt geen stijging vast.
Voor de aanpassing in september gebeurt, worden er bovendien extra reflecterende wegmarkeringen geschilderd op plaatsen waar het nodig blijkt, zoals in (scherpe) bochten waar de berm een risico vormt (bijvoorbeeld door de aanwezigheid van een diepe gracht kort tegen de weg of bomen, palen, …).
Zorg voor het milieu en je gezondheid
Het doven en verledden heeft niet alleen een gunstig effect op de financiën, maar ook op het milieu: het zorgt voor minder lichtvervuiling.
De negatieve effecten van nachtelijke buitenverlichting op de biodiversiteit en op onze gezondheid zijn groter dan gedacht. Tot deze conclusie komen de Vlaamse provincies nadat ze experten een literatuurstudie lieten uitvoeren op basis van 1.500 wetenschappelijke bronnen.
Nachtelijke buitenverlichting – en dan vooral blauw licht – verlaagt de concentratie van melatonine in het bloed, waardoor de slaap- en herstelprocessen in het lichaam verstoord worden. Mensen die wonen in gebieden met overvloedige nachtverlichting zouden zo meer kans hebben op borstkanker, overgewicht en verminderd mentaal welzijn. Ook bij dieren en planten zijn de effecten duidelijk. Bloei van planten vertraagt, bladvraat verhoogt, vleermuizen maken omwegen, stresshormonen bij vogels verhogen, verstoorde vistrek maakt vissen kwetsbaarder. En dit zijn maar enkele voorbeelden uit de literatuurstudies die het INBO en het PIH opmaakten over de effecten op biodiversiteit en gezondheid.
