Wat een buddy kan betekenen: het verhaal van Sergej en Renate

Eerder dit jaar startten gemeente & OCMW Haacht met een buddywerking. Een buddy is een laagdrempelig aanspreekpunt voor iemand die wat extra ondersteuning of sociaal contact kan gebruiken. Je biedt een luisterend oor, investeert in een warm contact, maakt iemand wegwijs in de gemeente, helpt bij praktische vragen of gaat samen op zoek naar een geschikte vrijetijdsbesteding.

Buddy’s zijn er niet alleen voor vluchtelingen of anderstalige nieuwkomers. Ook mensen in een kwetsbare situatie, mensen met een beperkt sociaal netwerk of inwoners die moeilijk aansluiting vinden in hun buurt kunnen veel hebben aan een buddy. Zowel gezinnen als alleenstaanden zijn op zoek naar iemand die regelmatig tijd voor hen wil maken.

Een buddy en de persoon die ondersteuning zoekt, ontmoeten elkaar minstens om de twee weken, op een moment en een plaats die voor beiden passen. Ze bepalen samen hoe ze hun contact invullen, volgens hun gedeelde interesses en de ondersteuningsnoden van dat moment.

Hoe waardevol zo’n contact kan zijn, blijkt uit het verhaal van Sergej en Renate. Sergej vluchtte na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne naar België en kwam hier in maart 2022 aan. Door een fysieke beperking loopt hij met krukken. Via de sociale dienst vond hij eerst onderdak bij verschillende gastgezinnen. Later verhuisde hij naar een zorgflat in Tildonk.

Sergej volgt bijna dagelijks Nederlandse les. Renate leerde hij ongeveer twee jaar geleden kennen in de evangelische kerk. Hoewel hun contact al vóór de start van de gemeentelijke buddywerking ontstond, toont hun verhaal mooi wat een buddy voor iemand kan betekenen.

Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?

Renate: “We leerden elkaar kennen in de evangelische kerk en begonnen daar af en toe met elkaar te praten. Ik vroeg Sergej hoe hij naar de kerk kwam. Hij wilde graag elke zondag komen, maar is afhankelijk van de bus. Op zondag rijdt die maar om de twee uur. Daarom spraken we af dat ik hem thuis zou ophalen. Zo is ons contact stilaan gegroeid.”

“Binnen onze kerk proberen we elkaar te helpen wanneer iemand ergens nood aan heeft. Bijna iedereen ontfermt zich wel over iemand.”

Wat hebben jullie de eerste keer samen gedaan buiten de kerk?

Renate: “Toen ik hem voor het eerst thuis bezocht, kwam Sergej meteen met zijn Nederlandse boeken aanzetten.”

Sergej: “Goed leren praten vind ik heel belangrijk. Ik wil elke week oefenen. We praten bijvoorbeeld over de betekenis van moeilijke woorden.”

Soms oefenen ze met woorden die Sergej in het dagelijkse leven nodig heeft.

Sergej: “Ik moest een keer naar de tandarts en Renate ging met me mee. Het woord ‘tandvlees’ vond ik heel moeilijk om te begrijpen. Renate hielp me om het beter te verstaan.”

Tijdens het schooljaar volgt Sergej vier dagen per week Nederlandse les in Leuven. Renate zocht via Hoplr ook iemand die extra met hem wil oefenen.

Renate: “Vanaf nu kan hij op woensdag bij die persoon terecht voor extra Nederlandse les.”

Sergej: “Zo kan ik voortaan elke dag Nederlands oefenen.”

Renate en Sergej zien elkaar verschillende keren per week. Elke zondag haalt Renate hem op om samen naar de kerk te gaan. Op woensdag doen ze samen boodschappen en één keer per week brengt Renate hem eten. Daarnaast bellen ze ook regelmatig.

Is er iets wat jullie samen hebben gedaan dat jullie bijzonder is bijgebleven?

Renate: “Het zijn vooral de gewone dingen die bijblijven. We gaan bijvoorbeeld elke week samen naar de Aldi. Dan zeg ik dat ik iets graag lust en blijkt dat Sergej dat ook lekker vindt. Zo ontdekken we stilaan meer over elkaar.”

“De taal vormt soms nog een barrière, maar gaandeweg leren we elkaar steeds beter kennen.”

Voor Sergej is het belangrijk dat hij bij Renate terechtkan wanneer hij zich minder goed voelt.

Sergej: “Soms voel ik me niet goed en wil ik gewoon met iemand kunnen praten.”

Renate: “Sergej woont alleen en was soms eenzaam en wat geïsoleerd. Hoe langer we elkaar kennen, hoe opener hij wordt. Hij vertelt nu meer over wat hem bezighoudt. Vroeger kon hij die zaken niet gemakkelijk met iemand delen.”

Sergej noemt Renate zijn beste vriendin. Tegelijk zou hij ook graag meer mensen van zijn eigen leeftijd leren kennen.

Sergej: “Renate is mijn beste vriendin, maar ze is niet meer zo jong”, zegt hij met een glimlach.

Renate: “Ik ben eigenlijk een beetje zijn oma. Ik begrijp dat hij ook jongere mensen wil leren kennen. Hij heeft hier verder geen familie. Daarom zou ik hem graag eens meenemen naar mijn familie. Mijn oudste kleinkinderen zijn 25 en 27 jaar. Zo kan hij ook wat jongere mensen ontmoeten en het gevoel ervaren dat hij deel uitmaakt van een familie.”

Sergej voelt zich wel goed in Haacht, hij woont hier graag.

Sergej: “Het is hier heel mooi en rustig. Er is veel natuur en ik hou van de verschillende seizoenen. Toen ik in België aankwam, woonde ik eerst een tijdje in Brussel.”

Door problemen met zijn knieën en benen zijn poetsen en andere huishoudelijke taken soms moeilijk. Voor administratie heeft hij doorgaans minder ondersteuning nodig.

Sergej: “In Oekraïne werkte ik in de technologische sector. Veel administratie verloopt digitaal en dat lukt me goed.”

Intussen krijgt hij poetshulp. Het ruime aanbod aan ondersteuning in België was in het begin wel wat overweldigend.

Renate: “Sergej wil heel graag zelfstandig zijn. Het is soms overdonderend voor hem dat er zoveel hulp bestaat en wordt aangeboden. Wat hij zelf kan doen, wil hij ook zelf blijven doen.”

Het contact betekent niet alleen veel voor Sergej. Ook Renate haalt er veel uit.

Wat heb jij van Sergej geleerd?

Renate: “Hij is een ongelooflijke optimist. Hij straalt veel levenslust uit. Sergej heeft verschillende medische problemen en moet bijvoorbeeld elk jaar op onderzoek in Pellenberg. Op sommige dagen gaat het echt niet goed, maar over het algemeen probeert hij in alles iets positiefs te zien.”

Wat waardeer je het meest aan jullie contact?

Renate: “Ik vind het fijn om tijd met hem door te brengen. Het voelt als nuttig bestede tijd. Noden die hij vroeger niet gemakkelijk durfde te benoemen, spreekt hij nu wel uit. Ik vind het zinvol wat ik doe en het klikte ook gewoon tussen ons.”

Wat maakt iemand volgens jullie een goede buddy?

Sergej: “Goed kunnen communiceren is belangrijk.”

Volgens Renate hoeft iemand die buddy wil worden niet op voorhand alles te kennen of te kunnen. Een persoonlijke klik en de oprechte wil om iemand te leren kennen zijn belangrijker.

Renate: “Ik zou zeggen: begin er gewoon aan. Een taal kan je in principe altijd leren, maar wanneer je iemand echt wilt helpen, moet het ook een beetje klikken. Ik merk dat heel wat mensen eenzaam zijn. Probeer het daarom en geef het een kans. Wanneer er een persoonlijke klik is, komt de rest vaak vanzelf.