Kerkenbeleidsplan

In de zomer van 2024 organiseerde de gemeente Haacht in samenwerking met kerkraad De Goede Herder en de intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst WinAr enkele participatiemomenten over een nieuw kerkenbeleidsplan voor Haacht. Tijdens die participatiemomenten werd met geïnteresseerde inwoners gebrainstormd over de toekomst van de zes kerken in Haacht: Haacht-centrum, Sint-Adriaan, Wespelaar, Wakkerzeel, Tildonk en Haacht-Station. Ook online liep een enquête die meer dan tweehonderd keer werd ingevuld.

Een stuurgroep ging vervolgens aan de slag voor de ontwikkeling van een nieuw kerkenbeleidsplan, met daarin een toekomstvisie voor de Haachtse kerkgebouwen. Die stuurgroep bestaat uit leden van de kerkraad, de pastores, het bisdom, Parcum, de burgemeester en een medewerker van de intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst WinAr.

De kerkraad keurde het kerkenbeleidsplan al goed op 1 maart 2025, de bisschop ondertekende het op 3 april 2025. De gemeenteraad keurde vervolgens het kerkenbeleidsplan goed op 26 mei 2025.

Wat zijn de speerpunten in het nieuwe kerkenbeleidsplan?

• Op korte termijn (2025-2028) wordt de herbestemming (of herinrichting van het kerkgebouw voor een nieuw gebruik) van twee kerken onderzocht, nl. die van Wespelaar en Haacht-Station. Voor die twee kerken wordt een intensief traject opgezet, om tot een maatschappelijk gedragen én duurzame herbestemming te komen. Voor de kerken van Sint-Adriaan, Tildonk en Wakkerzeel wordt bovendien gezocht naar een of meerdere mogelijke nevenbestemmingen.
• Op langere termijn (2028-2035) volgt een definitieve keuze voor een of meerdere nevenbestemmingen of een herbestemming van de kerken van Sint-Adriaan, Tildonk en Wakkerzeel.

De kerk van Haacht-centrum blijft in gebruik als zonekerk voor de hele parochie, met valorisatie (naast liturgie en bezinning de kerk ook openstellen voor andere ad hoc initiatieven).

Alle neven- of herbestemmingen moeten een maatschappelijk nut hebben, en overeenstemmen met de historische waarde van het gebouw, de omgeving en de lokale geloofsgemeenschap. Daarnaast moeten ze ook financieel haalbaar zijn, en goedgekeurd worden door de bisschop.

Toekomst Haachtse kerken: concrete pistes voor Wespelaar en Haacht-Station, verdere verkenningen voor drie andere kerken

Met het kerkenbeleidsplan dat vorig jaar werd goedgekeurd, werkt Haacht aan een duurzame en maatschappelijk nuttige toekomst voor de kerkgebouwen op haar grondgebied. In dat plan ligt de focus op een intensief herbestemmingstraject voor Wespelaar en Haacht-Station (2025-2028) en op het verkennen van neven- of herbestemmingen voor Sint-Adriaan, Tildonk en Wakkerzeel.

Voor de kerk van Wespelaar werd inmiddels een voorkeursscenario uitgewerkt. Dit scenario kreeg goedkeuring van de stuurgroep en wordt nu ter goedkeuring voorgelegd aan het bisdom. Nadien wordt het dossier ter bekrachtiging voorgelegd aan de gemeenteraad.

Kerk van Wespelaar: een plek voor ontmoeting, beleving en verbinding

In het voorgestelde herbestemmingsscenario voor de kerk van Wespelaar staan ontmoeting en gemeenschapsvorming centraal. De kerk blijft een plek waar mensen kunnen samenkomen, tot rust komen en elkaar ontmoeten. Er zal ruimte zijn voor kleinschalige activiteiten, informele ontmoetingen en een drankje. Hoe deze ontmoetingsfunctie concreet vorm krijgt, wordt verder uitgewerkt in overleg met de betrokken partners en de omgeving.

Naast deze open ontmoetingsfunctie zouden twee organisaties hun werking onderbrengen in de kerk.

• Atelier Kastart vzw – “De Kunstkerk”: 
  Atelier Kastart wil van de kerk een inspirerende kunst- en ontmoetingsplek maken voor kinderen, jongeren, gezinnen en scholen. Via een speelse en experimentele aanpak zet de organisatie in op kunsteducatie en creativiteit. Het aanbod zal bestaan uit ateliers, workshops op maat, open ateliermomenten en creatieve vakantiekampen.
• ’t Werkveld vzw:
  ’t Werkveld ontwikkelt een kleinschalige en inclusieve dagwerking voor volwassenen, onder meer voor personen met een lichte tot matige mentale en/of fysieke beperking. Met ruimte voor maximaal acht deelnemers wordt ingezet op talenten, interesses en actieve deelname aan het maatschappelijk leven. Samenwerking met lokale verenigingen, organisaties en inwoners vormt hierbij een belangrijke pijler.

Beide organisaties willen nadrukkelijk verbinding maken met het dorp en staan open voor samenwerking en betrokkenheid van inwoners.

De effectieve opstart van de activiteiten is afhankelijk van de verdere goedkeuringsprocedure, de noodzakelijke aanpassingswerken aan het gebouw en de beschikbare middelen. In afwachting daarvan zullen beide vzw’s tijdelijk hun werking onderbrengen in de pastorie van Wakkerzeel.

Om inwoners, parochianen en andere geïnteresseerden kennis te laten maken met de plannen voor de kerk van Wespelaar, organiseert de gemeente op vrijdag 17 juli 2026 een infomarkt in de kerk van Wespelaar. Bezoekers kunnen er de toekomstvisie voor de kerk ontdekken en kennismaken met Atelier Kastart en 't Werkveld, die hun werking en toekomstplannen voorstellen.

Wie niet aanwezig kan zijn op de infomarkt, krijgt alsnog de kans om de plannen te bekijken. De infopanelen zijn van 20 juli tot en met 31 augustus te bezichtigen in het gemeentehuis van Haacht.

Haacht-station

Ook voor de kerk van Haacht-Station loopt een traject richting herbestemming binnen de periode 2025-2028. De Kerkfabriek overweegt als eigenaar momenteel hoe een mogelijke verkoop kan worden aangepakt, met respect voor het gebouw en met aandacht voor een toekomstig gebruik met maatschappelijk nut.

Sint-Adriaan, Tildonk en Wakkerzeel: nevenbestemming in voorbereiding

Voor de kerken van Sint-Adriaan, Tildonk en Wakkerzeel is (in de periode 2025-2028) een nevenbestemming aan de orde: een bijkomende invulling naast de invulling als kerkgebouw. Een aantal geïnteresseerde partners werken momenteel aan concrete voorstellen die later aan het bestuur zullen worden voorgelegd. Een definitieve keuze voor neven- of herbestemming is voorzien in de volgende fase (2028-2035).